EN 10204 3.1 nie jest ozdobnym „atestem”, który ogólnie potwierdza, że stal jest dobra. To świadectwo odbioru dla konkretnego wyrobu metalowego, z deklaracją zgodności dostawy z zamówieniem i wynikami badań właściwymi dla danej partii, wytopu albo zakresu dostawy.
Jeśli zamawiasz blachę, rurę, profil albo element do produkcji, dokument 3.1 ma sens tylko wtedy, gdy da się go powiązać z materiałem leżącym na magazynie. Numer wytopu, gatunek, wymiary, norma wyrobu i wyniki badań muszą zgadzać się z tym, co faktycznie przyszło. Inaczej dokument jest papierem bez kontroli nad dostawą.
Jak czytać dokument 3.1?
| Pole dokumentu | Co oznacza | Dlaczego warto je sprawdzić |
|---|---|---|
| Gatunek materiału | Oznaczenie stali lub innego metalu zgodne z zamówieniem | Potwierdza, czy dostarczono właściwy materiał, a nie podobny zamiennik |
| Numer wytopu lub partii | Identyfikacja materiału w produkcji hutniczej | Umożliwia powiązanie dokumentu z konkretnym wyrobem |
| Wyniki badań chemicznych | Skład pierwiastkowy materiału | Pozwala sprawdzić zgodność z wymaganiami normy lub zamówienia |
| Wyniki badań mechanicznych | Parametry takie jak granica plastyczności, wytrzymałość czy wydłużenie | Pokazuje, czy materiał spełnia wymagania do danego zastosowania |
| Podpis lub zatwierdzenie | Potwierdzenie przez uprawnionego przedstawiciela producenta | Odróżnia dokument 3.1 od zwykłej deklaracji handlowej |
Największy błąd to sprawdzanie tylko pierwszej strony. Przy odbiorze technicznym trzeba porównać dokument z etykietą, oznaczeniami na materiale, zamówieniem i wymaganiami projektu. Jeśli coś się nie zgadza, lepiej zatrzymać materiał przed cięciem niż wyjaśniać sprawę po spawaniu albo montażu.
Kiedy świadectwo 3.1 jest potrzebne?
Najczęściej przy konstrukcjach, instalacjach, elementach ciśnieniowych, częściach maszyn, zamówieniach B2B i wszędzie tam, gdzie materiał ma być identyfikowalny. Przy prostym detalu dekoracyjnym może nie mieć większego znaczenia. Przy elemencie odpowiedzialnym brak dokumentu potrafi zatrzymać odbiór, produkcję albo reklamację.
Dokument trzeba czytać razem z gatunkiem i przeznaczeniem wyrobu. Jeśli w projekcie pojawia się stal konstrukcyjna, samo świadectwo nie mówi jeszcze, czy materiał pasuje do elementu; trzeba zestawić je z oznaczeniem stali i wymaganiami konstrukcji. Podobnie przy blachach ważny bywa stan dostawy, grubość, tolerancja i sposób wykonania, zwłaszcza gdy późniejszy proces obejmuje obróbkę albo kontrolę wyrobów hutniczych.
Czego 3.1 nie gwarantuje?
Nie gwarantuje poprawnego zastosowania materiału. Nie potwierdza jakości spoin, obróbki, montażu ani zgodności całego wyrobu gotowego z projektem. Nie zastępuje też kontroli wymiarów, stanu powierzchni i identyfikacji dostawy po stronie odbiorcy.
Jeżeli zamówienie wymaga niezależnego odbioru z udziałem strony trzeciej, może pojawić się świadectwo 3.2, a nie 3.1. To inny poziom potwierdzenia. Dlatego w zamówieniu najlepiej pisać wprost: typ dokumentu według EN 10204, norma wyrobu, gatunek, wymiary, zakres badań i sposób identyfikacji materiału. Wtedy odbiór nie opiera się na słowie „atest”, tylko na konkretnych danych.